Rozwój nauk przyrodniczych i medycznych w końcu XVIII wieku spowodował sformułowanie tezy o konieczności oddzielenia chorych dzieci od chorych dorosłych. Praktycznym zwieńczeniem tej myśli było utworzenie pierwszego, samodzielnego szpitala dziecięcego w Europie (Paryż rok 1802).
)
Tu kształciły się przyszłe kadry europejskich pediatrów. Stopniowo powstawały szpitale dziecięce i w innych stolicach europejskich (Petersburg 1834 r., Wiedeń 1837r.). Fatalna sytuacja lecznictwa dziecięcego w Polsce na ziemiach trzech zaborów, stała się przyczynkiem do dyskusji na temat założenia pierwszego szpitala dla dzieci. Jednym z pierwszych inicjatorów ustanowienia takiego szpitala był Rosen – członek Rady Stanu Królestwa, który 30 października 1862 roku podjął sprawę założenia szpitala dla dzieci. Mimo poparcia lekarzy zorientowanych w stanie pediatrii europejskiej i Polskiej oraz dyskusji na łamach ówczesnej prasy, brak było szerokiego poparcia dla tej inicjatywy. Dopiero program przedstawiony przez dr Antoniego Sikorskiego, mający na celu zmniejszenie chorobowości i śmiertelności wśród dzieci, poprzez założenie dla nich specjalnych szpitali, zyskał szerokie poparcie między innymi w osobie Tytusa Chałubińskiego profesora patologii Szkoły Głównej. Mimo akceptacji wielu urzędów projekt upadł z braku odpowiednich funduszy.
)
Kolejne lata przynosiły poszerzanie bazy łóżkowej z otwieraniem kolejnych oddziałów – drugiego oddziału internistycznego oraz okulistycznego. Ordynatorem oddziału wewnętrznego mieszczącego się na parterze głównego budynku aż do 1913 roku był dr A. Sikorski, jednocześnie naczelny lekarz szpitala -zmarł 23 czerwca 1913 roku. Oprócz dr Sikorskiego, na oddziale pracował dr Aleksander Biegański, dr Alfons Malinowski oraz dr Władysław Rodys, naczelny lekarz szpitala od 1914 roku. Duża śmiertelność w oddziałach zakaźnych była czynnikiem mobilizującym do wybudowania oddzielnego pawilonu chorób zakaźnych, co nastąpiło w 1884 roku. Na pierwszym piętrze głównego budynku umieszczono oddział chirurgiczny. Oddział składał się z dwóch sal 10-łóżkowych dla dziewcząt i chłopców separatki 2-łóżkowej oraz sali operacyjnej.
)
W okresie II wojny światowej szpital działał nieprzerwanie, mimo licznych w tym okresie trudności. Nie zrezygnowano również ze szkolenia studentów, na tajnych kompletach. Kierował nimi doc. R. Stankiewicz. W okresie Powstania Warszawskiego szpital przejął obowiązki szpitala powstańczego. Komendantem był dr Zbigniew Tabeński, biorący czynny udział w Powstaniu Warszawskim jako żołnierz AK. Pracę w oddziale łączył z działalnością konspiracyjną. Dnia 24 września 1944 roku władze niemieckie zarządziły ewakuację szpitala. Najpierw do Szpitala Wolskiego, później przez Ożarów, Grodzisk Mazowiecki personel wraz z chorymi dziećmi przeniósł się do Bukowiny Tatrzańskiej.
Warszawski Szpital dl Dzieci, najstarszy szpital dziecięcy w Polsce stoi przed ogromną szansą modernizacji, po której powinien być jednym z najnowocześniejszych szpitali pediatrycznych w kraju. Całkowita zmiana systemu diagnozowania i leczenia pacjentów przy jednoczesnej likwidacji typowych oddziałów powinna znacznie przyspieszyć diagnozowanie i leczenie dzieci, jak również obniżyć koszty leczenia.
Po 140 latach nieprzerwanego służenia dzieciom ten ogromnie zasłużony szpital ma niepowtarzalną szansę, tak jak na początku swej działalności, być nie tylko ośrodkiem wiodącym w pewnych specjalnościach pediatrycznych, ale również promować nowe bardziej życzliwe podejście do chorego dziecka.
Dr Janina Bogdańska objęła kierownictwo Oddziału Chirurgii Dziecięcej w Wołominie, a dr Mieczysław Kowalski Klinikę Ortopedii Dziecięcej w Konstancinie. Kilku lekarzy wyjechało za granicę: dr Maria Niemirska i dr Andrzej Woronowicz do USA, Krystyna Marciniak do Szwecji a Andrzej Knapik do Finlandii. Dr Krzysztof Okłot po odejściu profesora Koszli w 1980 roku na emeryturę, prowadził oddział do roku 1993, kiedy to przeniósł się do Wojewódzkiego Szpitala Dziecięcego przy ul. Niekłańskiej. Nowym ordynatorem został dr Jan Gruchalski. Od października 1994 roku do końca lipca 1995 roku, przeprowadzono generalny remont Oddziału Chirurgii. Rok 1995 przyniósł liczne zmiany personalne. Ordynatorem Oddziału Obserwacyjno-Wewnętrznego została dr Barbara Bachulska, Oddziału Chirurgii - dr med. Tadeusz Bokwa, zaś Janusza Daszkę, dyrektora szpitala, zastąpiła na tym stanowisku Teresa Wygnańska-Klucz. Ordynatorem Oddziału Niemowlęcego pozostała dr med. Maria Czekanowska. Ostatnie lata pozwoliły na przeprowadzenie częściowych remontów: Oddziału Obserwacyjno-Wewnętrznego, Oddziału Niemowlęcego, Izby Przyjęć, węzła cieplnego, dachu, klatki schodowej i kuchni mlecznej. Szczególnie ważną rzeczą była poprawa warunków sanitarnych dla pacjentów. Włączenie szpitala w struktury Powiatu Warszawskiego w roku 1998 zapoczątkowało pogarszanie się sytuacji szpitala, czego efektem były działania zmierzające do zamknięcia szpitala na koniec 2000 roku. Plany Powiatu Warszawskiego przy zmniejszonym finansowaniu szpitala spowodowało odejście ze szpitala wielu cenionych pracowników.
Pierwsze sympozjum odbyło się w 1973 roku w Pałacu Staszica. Od tej pory coroczne, grudniowe spotkania przyciągały z całego kraju wielu ortopedów, chirurgów, neurochirurgów i radiologów dziecięcych zainteresowanych zapobieganiem oraz leczeniem urazów u dzieci. Umiejętne kształcenie lekarzy, stały kontakt z literaturą zagraniczną, stypendia zagraniczne, zaowocowały grupą młodych, energicznych, dobrze wyszkolonych chirurgów dziecięcych.
)
W 1963 r. obronił pracę habilitacyjną na temat przykurczu Volkmana, zaś w 1976 roku Rada Państwa nadała mu tytuł profesora nadzwyczajnego. Wykaz prac opublikowanych od 1945 roku obejmuje ponad 270 pozycji, które ukazały się w czasopismach krajowych, przeważnie poruszających zagadnienia ortopedyczno-urazowe. Prof. Koszla wydał również kilka książek naukowych m. in. "Złamania i zwichnięcia u dzieci" oraz "Urazy u dzieci", z których nadal korzystają młodzi adepci chirurgii i ortopedii dziecięcej. W 1971 r. "rozwórka Koszli", aparat do leczenia wrodzonej dysplazji bioder u niemowląt, został zarejestrowany w Urzędzie Patentowym. W 1972 roku z inicjatywy prof. Koszli została powołana Sekcja Dziecięcej Chirurgii Urazowej PTChD, która zaczęła organizować coroczne sympozja.
Zabudowania szpitalne w wyniku działań wojennych uległy znacznemu zniszczeniu. Ocalał tylko główny budynek, w którym mieścił się oddział chirurgiczny. Już 20 listopada 1945 roku wznowił swoją działalność jako Miejski Szpital Dziecięcy Nr 1. Z pracowników Warszawskiego Szpitala dla dzieci pozostało trzech lekarzy: doc. Stankiewicz, dr Chrapowicki i dr Gąsecki oraz 10 pielęgniarek i 25 osób personelu pomocniczego. Remigiusz Stankiewicz tak jak przed wojną kierował szpitalem do 1960 roku, będąc równocześnie ordynatorem oddziału pediatrycznego. Po nim dyrektorem szpitala został dr Wacław Gąsecki, pełniący do tej pory stanowisko ordynatora jednego z oddziałów pediatrycznych. Profesor Tadeusz Chrapowicki, ostatni z trzech pracowników szpitala okresu przedwojennego kierował oddziałem pediatrycznym do 1958 roku. Kolejnymi wspaniałymi pediatrami , kierownikami oddziałów pediatrycznych byli: Teresa Wyszyńska (odeszła do nowopowstającego CZD obejmując tam Oddział Nefrologii), Marian Gietko, Maria Sobolewska, Zofia Galewska, Wanda Krupkowska, Barbara Pęgierska oraz Jerzy Kryński. Również w okresie powojennym w oddziałach pediatrycznych kontynuowano zajęcia ze studentami III roku Akademii Medycznej, a od lat 70 – tych odbywają się egzaminy specjalizacyjne na I stopień z pediatrii. Oddziałem Laryngologii kierował do 1971 roku dr Edmund Mroczek. Po nim ordynatorem została dr Leokadia Potapczuk. Prowadziła oddział aż do chwili jego zamknięcia w 1981 roku. Wśród wielu wspaniałych lekarzy tej specjalności trudno nie wymienić dr Eugeniusza Grzegrzółki, prof. Mieczysława Chmielika i dr Sławomira Kosakowskiego. Po odejściu na emeryturę dr Gąseckiego, dyrektorem szpitala przez 20 lat (do 1991 roku) była dr Zenobia Bajorek.
Pierwszy warszawski szpital dziecięcy przez długie lata był jedynym ośrodkiem szkolącym pediatrów oraz lekarzy ogólnie praktykujących. Opiekę pielęgniarską w szpitalu od pierwszego dnia jego powstania sprawowały Siostry Miłosierdzia, zwane popularnie Szarytkami. W zamian za to szpital zapewniał Siostrom mieszkanie z utrzymaniem. Siostry Miłosierdzia wypełniały obowiązki w szpitalu bez przerwy, aż do grudnia 1961 roku, kiedy to decyzją władz państwowych zmuszone były do jego opuszczenia.
Grono osób zainteresowanych na czele z Aleksandrą Potocką, Gabrielą Wrotnowską, Ambrożym Zborowskim, Matiasem Bersohnem zdecydowało jednak o otwarciu prywatnego szpitala dla dzieci zapisanego na dr Sikorskiego. Dalsze starania tej grupy osób doprowadziły do zatwierdzenia 6 czerwca 1869 roku ustawy „Zakładu prywatnego leczniczego dla dzieci doktora Sikorskiego”. Dr Sikorskiemu oficjalnie zlecono otwarcie lecznicy dziecięcej. Pierwotną siedzibą lecznicy stały się zabudowania przy ulicy Solnej, na granicy Śródmieścia i Woli. W szpitalu otwarto oddziały dla chorych na odrę i płonicę, oddział okulistyczny, oddział dla chorych ospowych oraz wydzielono miejsce na salę operacyjną. Dzieci wymagające leczenia chirurgicznego, były operowane przez dochodzących chirurgów. Szpital od początku utrzymywał się z ofiarności publicznej, dobrowolnych składek i bali dobroczynnych. Zmiana nazwy zakładu na Warszawski Szpital dla Dzieci miała nie tylko zobowiązywać, ale i zwiększyć zainteresowanie miasta nowym szpitalem. Celem zaś zawiązanego „Stowarzyszenia Opieki nad Szpitalem” było oparcie bytu szpitala na trwalszych podstawach i przyciągnięcie jak najszerszego kręgu społeczeństwa Warszawy. Szczupła baza lecznicza przy ulicy Solnej i wzrastająca liczba dzieci leczonych spowodowała, że Stowarzyszenie zaproponowało wybudowanie nowego szpitala dziecięcego. Dzięki ogromnej pomocy finansowej Aleksandry hrabiny Potockiej, Jana Blocha, Wilhelma Raua i innych, podjęto decyzję o budowie nowego szpitala.
Po zmianie organu założycielskiego dla szpitala ( październik 2002 rok) – szpital został szpitalem miasta stołecznego Warszawy, a przedstawiony program restrukturyzacji zyskał akceptacje i gorące poparcie Zarządu Biura Polityki Zdrowotnej m. st. Warszawy. Biorąc pod uwagę strukturę budynków i terenu szpitala opracowano program funkcjonalno-użytkowy konieczny do stworzenia całościowej dokumentacji modernizacji szpitala. Po uzyskaniu dotacji ze strony miasta i zorganizowaniu przetargu, w czerwcu br. wybrano zespół architektoniczny, który do końca bieżącego roku ma wykonać całościową koncepcję funkcjonowania szpitala wraz z wykonaniem całej dokumentacji technicznej, projektem wykonawczym i kosztorysami. Dzięki dotacji miasta st. Warszawy szpital w roku 2004 zakupił dużą ilość nowoczesnego sprzętu diagnostyczno-leczniczego, w tym między innymi najnowocześniejszy w Polsce aparat rentgenowski pediatryczny do zdjęć i prześwietleń. Na rok 2005 zaplanowano rozpoczęcie nie tylko modernizacji szpitala z jego rozbudowa, ale i dalsze doposażenie w nowoczesne urządzenia medyczne.
